Sự trỗi dậy của hãng xe Trung Quốc Geely – Bài học cho VinFast

Tập đoàn Trung Quốc đang chậm mà chắc tiến bước trên con đường chinh phục ngôi vương từ trong nước tới mục tiêu xa và cũng tham vọng hơn là trên quy mô toàn cầu. Đâu đó trên bước đường này, chúng ta thấy cách làm của VinFast.

Nói chậm mà chắc có lẽ chỉ đúng với tham vọng quốc tế của Geely mà thôi bởi trong sân chơi nội địa không có mấy tên tuổi, cả Trung Quốc nói riêng lẫn trên toàn cầu nói chung, nhanh và quyết đoán như họ. Geely trong tiếng Quan thoại mang nghĩa “tốt lành” và “may mắn” và đúng là họ sở hữu cả 2 yếu tố đó khi từ một công ty non trẻ (thành lập năm 1986) nay đã phả hơi nóng vào gáy top 10 thương hiệu hàng đầu thế giới.

Không như nhiều thương hiệu cùng thời được hậu thuẫn “tận răng”, Geely khởi đầu rất khiêm tốn. Trung Quốc vào đầu thập niên 1980 – thời điểm nhà sáng lập Li Shufu tốt nghiệp đại học, rất khác bây giờ và nhìn chung không thuận tiện cho việc kinh doanh.

Chính sách của giới cộng sản lãnh đạo Trung Quốc khi đó rất cứng rắn, phần lớn doanh nghiệp tự do không được cấp phép. Số lượng ô tô nhỏ giọt tại Trung Quốc hầu hết là nhập khẩu, tới tận 1985 sản lượng xe trong nước chỉ đạt 5.200 xe trong tổng số 100.000 bán ra mỗi năm.

Li không bắt đầu sự nghiệp kinh doanh của mình với mô tô. Sau khi kiếm được lượng vốn nhỏ nhờ làm… thợ ảnh cho du khách, ông mở công ty sản xuất linh kiện tủ lạnh và sau đó là tủ lạnh hoàn chỉnh. Tuy nhiên, do không có giấy phép kinh doanh tủ lạnh mà họ buộc phải rẽ ngang sang sản xuất xe máy tay ga và ngã rẽ không ngờ này lại biến họ thành một trong những thương hiệu xe máy lớn nhất Trung Quốc.

Tuy nhiên, tham vọng của Li từ trước đó đã nhắm vào lĩnh vực còn cao hơn nữa: ô tô.

Dòng xe 4 bánh đầu tiên của Geely có thể mô tả bằng cụm từ kỳ lạ. Ra mắt vào năm 1995, xe lấy ý tưởng thiết kế từ Mercedes E-Class đời W210 với đầu xe gần như tương đồng nhất là đèn pha tròn đặc trưng của E-Class khi đó. Tuy nhiên, khung gầm hãng lại lấy từ Audi 100 với chiều dài tổng nhỏ hơn E-Class khá nhiều.

Dù khá trái khoáy nhưng chiếc xe mẫu vẫn được Li Shufu ưng ý và nhiều người cũng ngỏ ý muốn mua một chiếc tương đồng. Rất nhanh sau đó, Li mua lại cổ phần của một công ty sản xuất xe tải quy mô nhỏ có giấy phép kinh doanh ô tô và trình làng Geely HQ – về cơ bản là một mẫu xe copy thiết kế của Daihatsu Charade với tản nhiệt giống Mercedes vào năm 1998.

May mắn tới với Geely khi Trung Quốc trải qua cuộc đại cách mạng trong nền công nghiệp ô tô cả ở sản xuất, nhập khẩu và sở hữu xe sau đó. Sản lượng của họ tới 2003 đạt 76.274 xe – chưa cao như những cái tên hàng đầu thị trường nhưng cũng không còn là “số lẻ”.

Cách tiếp cận của họ cũng rất khác. Thay vì chọn hướng mở rộng bằng cách hợp tác với các thương hiệu quốc tế và thành lập liên doanh như phần lớn đồng hương, Geely cam kết độc lập tự cường để tránh con đường quá dễ dàng và dễ gây tự mãn, đồng thời tránh lối mòn trong suy nghĩ dẫn tới khó sáng tạo, đổi mới.

Triển lãm Frankfurt 2005 dày đặc các dòng xe nặng ký ra mắt thị trường toàn cầu có thể kể đến như Audi Q7, Porsche Cayman S, Mercedes-Benz R-Class, Ford Focus ST và Volkswagen Eos. Bởi vậy, không nhiều người chú ý tới cái tên xa lạ Geely ra mắt châu Âu lần đầu tiên với mẫu coupe CD nhỏ nhắn.

Khi đó, Geely mới chạm ngưỡng sản lượng 100.000 xe/năm và đương nhiên quy mô nhỏ cùng mác xe Made in China kèm thiết kế bị đánh giá là rẻ tiền, thiếu sức sống và sự mới lạ khiến CD nhanh chóng bị người tiêu dùng lãng quên. Chất lượng xe Geely giai đoạn đó cũng ở mức không thể tồi tệ hơn: trong bảng xếp hạng của J.D. Power năm 2008, họ xếp bét bảng, thua cả các thương hiệu Trung Quốc khác.

Tuy nhiên, việc dám tham chiến châu Âu bất chấp việc đứng độc lập, không dựa dẫm vào tên tuổi ngoài giúp Geely nhận được cái nhìn thiện cảm của người tiêu dùng Trung Quốc. Nhận ra điều đó, Geely kể từ giai đoạn thập niên 2000 tới nay dù có kế hoạch chen chân vào thị trường nào cũng đều chăm sóc người dùng trong nước đầu tiên để tạo tiếng vang, chẳng hạn như Lynk&Co vốn là thương hiệu xe cho người châu Âu nhưng lại được tham khảo ý kiến người dùng Trung Quốc trước.

Từ sau lần ra mắt thất bại tại Frankfurt, Geely tranh thủ mọi phương thức có thể để mở rộng tầm ảnh hưởng ra quốc tế. Họ thành lập liên doanh với Manganese Bronze để lắp ráp xe tại Thượng Hải rồi xuất ra nước ngoài. Cái tên Geely bắt đầu được coi trọng hơn trên toàn cầu vào giai đoạn cuối 2009 – thời điểm họ công bố đàm phán với Ford để mua lại Volvo.

Một năm sau đó, hợp đồng hoàn tất với Geely đứng ngang hàng Volvo trong tập đoàn mẹ Zhejiang Geely Holding Group. Họ chiếm được thiện cảm của người Thụy Điển nhờ sự quyết tâm hồi sinh Volvo khi đó đang gặp khó cùng tập đoàn mẹ Ford.

Geely bằng nhiều cách đã thuyết phục được nhiều ngân hàng lớn trong nước để hỗ trợ tài chính trong quá trình mua lại đối tác và cuối cùng thành công với khoản chi 1,8 tỉ USD. Bất chấp việc doanh thu Geely khi đó chỉ bằng 1/6 Volvo và tiếng nói cũng ít trọng lượng trên trường quốc tế hơn hẳn, sự nghiêm túc và nồng nhiệt của Geely đã thuyết phục được Ford “nhả” Volvo với mức giá chỉ chưa bằng ¼ con số tập đoàn Mỹ chi ra 11 năm trước đó.

Tuy nhiên, việc mua lại Volvo của Geely bị giới chuyên môn đặt dấu hỏi rất lớn khi đó. Thường thì trên thị trường 2 công ty chỉ thực hiện sát nhập khi họ có nhiều mảng kinh doanh trùng lặp với nhau để chia sẻ chung cơ sở hạ tầng và nhân sự, nhờ đó cắt giảm chi phí. Geely và Volvo khi đó hoàn toàn ngược lại khiến không ít người quan ngại rằng cả 2 sẽ dắt tay nhau tới bờ vực phá sản.

Tuy nhiên, sát nhập không phải là mục đích của Li Shufu và Geely. Ông khẳng định với báo giới rằng “Volvo là Volvo và Geely là Geely”, đồng thời rất nhanh chóng chứng tỏ rằng họ mua Volvo để… làm đối tác chứ không phải để sở hữu.

Canh bạc của Geely với Volvo chỉ thành công nếu thương hiệu Thụy Điển có thể ngăn được đà giảm trước đó và quay trở lại với vị thế lừng lẫy một thời. Doanh số xuống thấp trên toàn cầu cùng gần như không một khoản đầu tư từ Ford trong những năm cuối 2 bên còn mặn nồng khiến Volvo vừa yếu vừa thiếu.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *